تقویم رومی
نمونهای از تقویم شمسی-قمری رومی
این تقویم، پایهی تقویم ژولیانی و تقویم میلادی امروزی است. به همین سبب اهمیت بسیاری دارد. نخستین تقویم رومی از گاهشماری یونانی گرفته شده بود. ماههای آن قمری و سال آن شمسی بود. این تقویم دو مبدأ داشت: یکی بنای شهر رم در ۷۵۳ پیش از میلاد و دیگری سال تقدیس معبد ژوپیتر در ۵۰۱ قبل از میلاد که همزمان با آغاز حکومت جمهوری در رم بود. تا اواخر قرن هفتم پیش از میلاد، تقویم رومیها ۱۰ ماه داشت که با ۶۰ روز بدون نام همراه میشد و یک سال را تشکیل میداد. در دوران نوماپومپلیوس، پادشاه افسانهای و خردمند روم، ۲ ماه به تقویم رومی اضافه شد. نوما همچنین تفاوت سال شمسی و قمری را دریافت، و مقرر کرد که هر دو سال یک بار نیز یک ماه ۲۲ یا ۲۳ روزه به سال افزوده شود.
تقویم ژولیانی
تقویم رومی تا پیش از به حکومت رسیدن ژولیوس سزار، به علت ایجاد تغییرات بسیار توسط پادشاهان مختلف، دچار اختلال شده بود. طوری که در فصل برف و سرما، تقویم با فصل بهار مطابقت داشت! ژولیوس سزار پس از به قدرت رسیدن، به مصر سفر کرد. پس از آن و در پی مشورتی که با منجمان اسنکدریه دربارهی تقویم داشت، به اهمیت و دقت تقویم مصری پی برد. از الکساندر سروسیژن، منجم یونانی خواست تا تقویم ۳۶۵ روزهی مصر را جایگزین تقویم رومی کند. به این ترتیب در سال ۴۶ قبل از میلاد، تقویم ژولیانی پدید آمد. در این تقویم که هنوز در کارهای نجومی کاربرد دارد، سال ۳۶۵ روز درنظر گرفته شد و هر ۴ سال یکبار، یک روز به ماه فوریه افزوده شد.
تقویم میلادی
در قرن سوم پس از میلاد مسیح، مبدأ تقویم رومی (همان تقویم ژولیانی) به سال حکومت رسیدن دقیانوس، آخرین امپراطور روم که دست به کشتار مسیحیان زده بود، تغییر کرد. در قرن ششم میلادی، به پیشنهاد یک راهب مسیحی، مبدأ تقویم رومی، روز تولد حضرت عیسی انتخاب شد.
مبدا این تقویم تا به امروز تغییری نکرده است، اما اساس محاسبه این تقویم، با تقویم میلادی که امروز میشناسیم و تقویم رسمی بسیاری از کشورهای دنیاست، تفاوت دارد. تصحیح شدهی تقویم میلادی قدیم، بعدها با نام تقویم گریگوری شهرت یافت.
