اختراع تقویم
هنگامی که قبیلههای بیابانگرد بدوی در حدود دههزار سال پیش، در روستاها مسکن گزیدند، برای تهیه غذا به کشاورزی پرداختند. آنان برای تعیین زمان شخمزدن و دانهافشانی به گاهشماری احتیاج پیدا کردند. در سراسر تاریخ مکتوب، اغلب مردمان دنیا به کشاورزی وابستگی داشتند و به این سبب با گاهشماری نیز آشنا بودند. اگر دانهها خیلی زود کاشته میشدند، ممکن بود در زمین بپوسند یا اگر نمیپوسیدند، ممکن بود نهالهای نورس آنها بر اثر یخبندان ازبین بروند. اگر خیلی دیر کاشته میشدند، ممکن بود پیش از فرارسیدن زمستان، محصول آمادهی برداشت نباشد. بنابراین آگاهی از بهترین زمان کاشت و برداشت یک امر حیاتی بود.
رویدادهای نجومی نه تنها تخیل باستانیان را برمیانگیخت، بلکه تأثیری عینی در زندگی آنها میگذاشت. کار روزانه با برآمدن آفتاب آغاز میشد و با غروب خورشید پایان میپذیرفت. در واقع در آن زمان، فعالیتهای آدمی به بود و نبود روشنایی روز و گرمای خورشید، که همراه با فصلها تغییر میکرد، بستگی داشت. کنجکاوی بشر در زمینهی آسمان سبب شد که او رابطهای میان تغییر فصلها و آنچه در آسمان شب میدرخشد، بیاید. به این ترتیب اخترشناسی، مبنایی برای گاهشماری و نیازی حیاتی برای بشر اولیه به حساب میآمد.
به نظر میرسد که سنگهای غولپیکر استونهنج انگلستان، در حدود
دوهزار سال پیش از میلاد، برای مشاهدهی دقیق مواضع خورشید و ماه
چیده شده باشند
در سراسر دنیا بناهای باستانی باشکوهی یافت میشود که با آگاهی از دانش اخترشناسی ساخته شدهاند. به احتمال زیاد بسیاری از این بناها برای سنجش زمان و به عنوان ابزارهای گاهشماری بنا شدهاند. به نظر میرسد که سنگهای غولپیکر استونهنج انگلستان، در حدود دوهزار سال پیش از میلاد، برای مشاهدهی دقیق مواضع خورشید و ماه چیده شده باشند.
اینکاها و مایاها در آمریکا و تمدنهای باستانی چین و هند در آسیا کوشش بسیار میکردند تا بناهایی بسازند تا با کمک آنها بتوان تغییر مواضع خورشید، ماه و سیارهها را اندازهگیری کرد. دست کم هزار سال پیش از میلاد، بابلیان و مصریان مهارت قابل توجهی در نگهداری زمان پیدا کرده بودند، اما از آنجا که اقوام مختلف، در طول زمان روشهای گوناگونی برای تقسیمبندی زمان انتخاب کردند، تقویمهای گوناگونی پدید آمد.
