ترافیک مجازی
در دنیای واقعی تقریباً همه مردم از ترافیك و ماندن در شلوغی خیابانها بیزارندٌُ، اما در شبكه جهانی اینترنت ،بعضیها دستیدستی به دنبال ترافیك میگردند! اینهم یك جور دیگر از ترافیك است كه در دنیایی مجازی رخ میدهد. اولین چیزی كه به ذهن میرسد این است كه این دیگر چه جور ترافیكی است؟
وبترافیك
وبترافیك، مقدار دادهای است كه توسط بازدیدكنندگان به یك پایگاه یا وبسایت فرستاده شده و یا از آن دریافت میشود. وبترافیك، بخش بزرگی از ترافیكِ كُلی اینترنت است. سادهترین روشِ اندازهگیری این نوع ترافیك، شمردن تعداد بازدیدكنندگان و تعداد صفحههایی است كه آنها دیدهاند. امروزه روشها و برنامههایی وجود دارند كه به صاحبِ هر سایت یا پایگاه كمك میكند تا ترافیكِ ورودی و خروجی به پایگاهش را مورد بررسی قرار بدهد.اما چیزی كه فوراً به ذهن میرسد این است كه داشتن چنین اطلاعاتی چه سودی برای صاحب سایت دارد؟
چقدر مرا دوست دارید؟
مهمترین چیزی كه از تحلیل ترافیك یك سایت بهدست میآید، سنجش میزان و موارد محبوبیت آن است. طبیعی است كه اگر صفحهی اطلاعاتی شما هیچ جذابیتی نداشته باشد و كسی برای دیدنش كنجكاو نباشد، سالی یكبار هم بازدیدكننده نخواهد داشت و حتی بازدیدكنندگانِ اتفاقی آن هم برای بار دوم به این صفحه مراجعه نخواهندكرد.اما اگر صفحهای وجود داشته باشد كه بارها و بارها در یك ساعت دیده شود، كاربران آن را با موتورهای جستجو پیداكنند و مدتِ بیشتری در آن بمانند، یعنی در آن صفحه فایده یا جذابیت خاصی برای بازدیدكنندگان وجود دارد. بهخاطر داشتهباشید كه چنین تحلیلی را میتوان در مورد هر جزء یا عنصرِ یك صفحهی اینترنتی هم انجام داد. بیایید سایتِ پركاربردی مثل سایت سازمان سنجش آموزش كشور را درنظر بگیریم. فكر میكنید در چنین سایتی كدام یك از لینكها ترافیك بیشتری دارد؟ قسمت انتشارات یا قسمت نتایج آزمونها؟ اگر نزدیك اعلام نتایج كنكورها باشد، حتماً قسمت دوم خیلی شلوغ میشود. پس زمان هم نكته موثری بر ترافیک یک سایت است.
كی؟ كِی؟ كجا؟
كمكم داریم به متغیرهای مهم و قابل اندازهگیری در ترافیك مجازی میرسیم. بعد از تعداد بازدیدكنندگان، تعداد صفحاتی كه هركدام از آنها دیدهاند هم مهم است چون اگر هر بازدیدكننده صفحاتِ زیادی دیده باشد و وقت زیادی در سایت گذرانده باشد، یعنی بیشتر در عمقِ سایت فرورفته و آنرا مفید و جالب دیدهاست. مدتزمانِ متوسطِ هر بازدید و مدتزمانِ متوسطِ دیدهشدنِ هر صفحه هم همین اهمیت را دارد. اطلاعات مهم دیگری كه به صاحب سایت كمك میكند، این است كه بازدیدكنندگانش از كدام نقاط دنیا سایتش را میبینند، در چه ساعتی از روز به سایت سر میزنند، اولین صفحهای كه میبینند كدام است، آخرین صفحهای كه از آن خارج میشوند كدام است و ... . خُب به فرض كه چنین اطلاعاتی را داشتیم و میدانستیم بازدیدكنندگان چه رفتاری دارند، این دانش چه فایدهای دارد؟
نمودار ترافیکی اینترنتی جهان در سال 2006
آمارها نشان میدهند كه ترافیك اینترنتیِ كُلِ دنیا در سال 2002 حدود 27.6 ترابایت در ثانیه بوده است كه از هرجور ترافیكی که فكرش را بكنید، شلوغتر و بیشتر است. داشتن سهم بزرگتر از این ترافیك به معنی موفقیت در دنیای مجازی است. همهی سایتها، عامالمنفعه یا دولتی نیستند. در واقع بخش بزرگی از سایتهای اینترنتی منبع درآمدِ اصلی صاحبانشان هستند. با شنیدن كلمه درآمد خیلیها به یاد خرید و فروش میافتند. درست است! در بسیاری از سایتها كالا یا خدمتی برای فروش عرضه میشود. مثلاً بعضی سایتها كتاب میفروشند. زیاد بودن ترافیك این سایتها مثل شلوغ بودن ناحیهای است كه یك مغازه در آن واقعشده است. طبیعتاً مغازهای كه در خیابان شلوغی مثل انقلاب قرار دارد، بیشتر از یك كتابفروشیِ كوچكِ محلی فروش دارد. پس ترافیك سایت در اینجا به نوعی مثل یك سرقفلیِ مناسب برای یك فروشگاه است.
البته این تنها راه كسب دراَمد اینترنتی نیست، یكی از بهترین راهها، تبلیغات است، سایتهایی هستند كه به نظرمیرسد بدون گرفتن هیچ پولی به بازدیدكنندگان اطلاعات یا خدمت میدهند؛ مثل سایتهایی که به ما خدمات پست الکترونیک میدهند. اما اگر خوب دقت كنید میبینید كه جایجای آن پایگاه با تبلیغات چیزهای مختلفی پُر شده است. حالا هرچقدر سایت ترافیك و رفتوآمد بیشتری داشته باشد، تبلیغات بهتر به چشم بازدیدكنندگان میآید. این مثل نصبكردن تابلوی تبلیغاتی در نقاط مختلف شهر است. كسی یك بیلبورد را در یك كوچه نصب نمیكند. جای چنین چیزی معمولاً در بزرگراههاست. پس ترافیك بیشتر هم درآمد بیشتر و كسب آگهی بیشتر است. به این ترتیب باید بدانید كدام قسمتهای سایتتان توسط چه كسانی بیشتر دیده می شود تا آگهی مناسب با هر قشری را در جایی كه بیشتر توسط آنها بازدید می شود، قرار دهید.
كنترل ترافیك مجازی
با اینكه تا اینجا ترافیكِ سایت چیز مفیدی توصیف شد، اما همیشه هم اینطور نیست. مثال خوبش همان سایت سازمان سنجش است. اگر تا بهحال در بحبوبهی اعلام نتایج آزمونهای سراسری به این سایت مراجعه كرده باشید، دیدهاید كه ورود به سایت اگر غیرممكن نباشد، حداقل بسیار سخت و وقتگیر است. ترافیك زیاد، درست مانند وقتی كه همه مردم به دلیل تعطیلات از شهر خارج میشوند و بزرگراهها را كاملاً بند میآورند، تمام پهنای باند شبكه را میپوشاند و سایت هم مانند بزرگراه نمیتواند به این همه رفتوآمد سرویس بدهد. پس كنترل ترافیك در اینجا هم ضرورت دارد، هرچند ترفندهایش مانند كنترل ترافیك خیابانی نیست. برای كنترلِ ترافیك مجازی برنامههای متعددی وجود دارد و یكی از جالبترینهای آنها برنامهای است كه در سال 2006 با نگاهی به یك بازی رایانهای معروف به نام سیمسیتی نوشته شده است. در این برنامه شما میتوانید ترافیك سایت خود را به شكل یك شهر ببینید. هر صفحهی سایت شما در این شهر، یك ساختمان را نشان میدهد و هرچه بیننده بیشتری داشته باشد، بلند و بلندتر میشود. به این ترتیب با یك نگاه به شهرتان خواهید فهمید كه اوضاع ترافیكش چطور است و دیگر به نمودارها و جداول پیچیده نیاز نخواهید داشت !
