ترافیک

همه‌ی شما به‌خوبی با واژه‌ی ترافیک آشنا هستید و هر روز بارها و بارها این واژه را می‌شنوید. اما اگر به‌دقت فعالیت‌های یک روزِ خود را مرور کنید، تازه متوجه می‌شوید که بسیار بیشتر از آن‌چه فکر می‌کردید، با پدیده‌ی ترافیک روبه‌رو هستید:

وقتی زنگ تفریح می‌خواهید از بوفه‌ی مدرسه خرید کنید، صفی طولانی در انتظار شماست؛ یا وقتی زنگ آخر به‌صدا درمی‌آید، برای بیرون رفتن از مدرسه در شلوغی و ازدحام راهرو‌ها معطل می‌شوید. برای سوارشدن به اتوبوس و تاکسی، کُلی منتظر می‌مانید و تازه وقتی سوار شدید و ماشین حرکت کرد، ترافیک خیابان‌ها را پیش‌رو دارید. در یک‌درمیان تماس‌های‌تان با تلفن‌های همراه، پیام "network busy" بر صفحه‌ی تلفن‌تان ظاهر می‌شود؛ و بالاخره وقتی شب به‌سراغ اینترنت می‌روید تا سری به سایت‌هایی که دوست‌دارید بزنید، با این پیغام مواجه می‌شوید که «برای دیدن این صفحه، چند دقیقه‌ی دیگر دوباره تلاش کنید».
در این پرونده، با مشکل ترافیک در سه حوزه‌ی ترافیک شهری، ترافیک اینترنتی و انتظار در صف‌های طولانی آشنا می‌شوید. پس از بحثی مختصر درباره‌ی اهمیت و اهداف مدل‌سازی، چند نمونه از مدل‌سازی‌های فیزیک‌دانان برای توضیح و حلِ مساله‌ی ترافیک خیابان‌ها را می‌بینید. در ادامه دو رویکرد متفاوت از روش‌های ریاضیاتی برای بررسی مساله‌ی ترافیک یعنی نظریه‌ی صف و سیستم‌های دینامیکی، را خواهید دید.