اگر یک کوه یخی آب شود ...

وقتی دانشمندان از گرم شدن زمین صحبت میکنند و پیامدهای ناگوار آن را نام میبرند، همیشه اشارههایی به آب شدن یخهای قطبی، یخچالها و یخهای شناور روی آبهای قطبی دارند. اما وقتی نوبت به موضوع بالا آمدن آب اقیانوسها میشود، دیگر هیچ نامی از یخهای شناور قطبی به میان نمیآید. شاید به دلیل کم بودن حجم این یخها نسبت به صفحات یخ و کلاهکهای قطبی، از آنها صرفنظر میکنند. اما در یک نقشه از قطب شمال که یخهای قطبی را نشان میدهد، به خوبی دیده میشود که یخهای شناور بر آب، کمتر از یخهای تشکیل شده روی خشکیهای ایسلند و گرینلند نیست.
این آزمایش را انجام دهید.
لیوانی را تا نیمه آب کنید و قطعهای یخ درون آن بیاندازید. یخ روی آب شناور میشود. چهمقدار از یخ درون آب قرار گرفته است؟ آیا میتوانید این مقدار را اندازه بگیرید؟
حتما شنیدهاید که یخهای شناور برای کشتیها بسیار خطرناک هستند. چون تنها ۰.۱ این تودههای یخ روی آب قرار دارد و قابل مشاهده است و ۰.۹ حجم این غولها در زیر آب پنهان شده است. یخِ شما هم بههمین نسبت درون و بیرون آب قرار گرفته است. انتظار دارید با آب شدن یخ، سطح آب درون لیوان چگونه تغییر کند؟ سطح آب بالا آمده را روی لیوان علامت گذاری کنید. مدتی صبر کنید تا یخ کاملا آب شود. سطح آب چه تغییری کرد؟ چرا؟ به همین دلیل است که برای محاسبه میزان بالا آمدن آب اقیانوس ها، نیازی نیست به یخهای شناور توجه کنیم!!!
اگر با قانون ارشمیدس آشنا باشید، به راحتی میتوانید دلیل آنچه دیدید را توضیح دهید. همچنین میتوانید با دقت زیاد محاسبه کنید که چه حجمی از قطعه یخ درون آب فرو میرود. فقط کافیست بدانید که چگالی آب دریاها ۱۰۲۵ کیلوگرم بر متر مکعب و چگالی یخ خالص ۹۲۰ کیلوگرم بر متر مکعب است.